Tính tương đối của chuyển động. Tổng hợp vận tốc

Ba vật trong bài

(1)người đi trong toa

(2)toa tàu

(3)mặt đất, người đứng bên đường

Chỉ số thứ nhất là vật đang xét, chỉ số thứ hai là vật lấy làm mốc: v₁₂ là vận tốc của người so với toa tàu.

Điều khiển

Tàu chạy hay đứng yên

Cho tàu đứng yên thì toa không dời chỗ: người vẫn đi trọn quãng từ A đến B, nhưng so với mặt đất cũng chỉ dời chừng ấy, tức d₁₃ = d₁₂.

Nhìn từ hệ quy chiếu nào

Cùng một người đi, nhìn từ dưới đất thấy đi xiên, nhìn từ trong toa lại thấy đi ngang: chuyển động có tính tương đối.

Người đi về phía nào của toa

Góc α giữa hai véc tơ90°

Thông số

Tàu so với đất v₂₃0,0 m/s

Người so với tàu v₁₂5,0 m/s

Kéo v₁₂ về 0 thì người ngồi yên trên tàu: so với tàu người đứng yên nhưng so với mặt đất vẫn chạy đúng bằng vận tốc của tàu.

Trong lúc người đi hết quãng AB, tàu chạy xa hơn quãng ấy đúng bằng số lần tàu nhanh hơn người. Nên kéo v₁₂ xuống thấp là khung phải rộng ra và toa trông nhỏ lại.

Lấy số liệu của bài đã chữa

Ví dụ 1: tàu 36 km/h = 10 m/s, hành khách đi 1 m/s so với sàn toa.

Hiển thị

Véc tơ vận tốc v₁₂, v₂₃, v₁₃

Véc tơ độ dịch chuyển d₁₂, d₂₃, d₁₃

Hình mờ toa lúc đầu, kèm A và B

Đường đi so với toa tàu

Đường đi so với mặt đất

Giản đồ cộng véc tơ (khung dưới)

Người đứng bên đường và cọc mốc

Kí hiệu (1), (2), (3) trên hình

Ghi số đo ngay trên hình

Lưới toạ độ (ô 1 m)

Công thức đang dùng

v₁₃ = v₁₂ + v₂₃

Chỉ số thứ nhất là vật, chỉ số thứ hai là hệ quy chiếu dùng để so.

Số đo

Thời gian Δt0,0 s

v₁₂ người – tàu5,0 m/s

v₂₃ tàu – đất0,0 m/s

v₁₃ người – đất5,00 m/s

Hướng của v₁₃–

d₁₂0,00 m

d₂₃0,00 m

d₁₃0,00 m

Bấm Bắt đầu cho tàu chạy.